Şirketler

Çevre ve çalışan hakları açısından Tüpraş: Tozpembe değil

Tüketici.info değerlendirmesi

Çevresel etki:

Çalışan hakları:

Ürün kalitesi:

Koç Holding tarafından özelleştirmeden satın alınan TÜPRAŞ, uzun bir süre boyunca Türkiye’nin neredeyse tek akaryakıt tedarikçisiydi. Azeri şirketi SOCAR’ın İzmir Aliağa’da kurduğu Star rafinerisi, rafineri ürünleri sektörüne rekabet getirdi.

ÇEVRESEL ETKİ: TÜPRAŞ ÇABA SARFEDİYOR AMA ENDÜSTRİ KİRLİ

Rafineri kirli bir iş. Rafineriler karbon salımı en yüksek sanayi tesisleri arasında yer alıyor. Çünkü fosil yakıtları, yani petrolü işliyorlar. Günde ortalama 300 bin varil petrol işleyen bir rafineri yılda 0.8 ila 4.2 milyon ton arasında karbondioksit salımı gerçekleştiriyor.

Rafineriler, enerji santralleri ve çimento fabrikalarından sonra en fazla karbondioksit emisyonu yapan üçüncü sektör olarak değerlendiriliyor. Rafinerileri demir-çelik ve petrokimya tesisleri izliyor.

Tüpraş, karbondioksit salımını azaltmak için özel bir çaba sarfediyor. Şirket, enerji verimliliği projeleri ile kalite ve performansını düşürmeden mevcut enerji kayıplarının önlenmesi yoluyla tüketilen enerji miktarını en aza indirmeyi ve Avrupa’da düşük emisyona sahip rafineriler kategorisine girmeyi amaçlıyor.

Nitekim şirket atık ısıdan elektrik üretilmesini sağlayacak projesi ile AB’nin Bamboo projesi kapsamında teşvik almaya hak kazanmıştı.

Tüpraş’ın projesi, enerji verimliliği ve çevresel etkisi ile öne çıkıyor. Proje kapsamında rafinerideki atık ısı kaynağından elektrik üretimi sağlayan yenilikçi bir ORC sistemi geliştirilecek ve sistemin ilk kullanıcısı İzmir Rafinerisi olacak. Proje kapsamında, Tüpraş İzmir Rafinerisi U-100 Hampetrol Ünitesi’nde “Organic Rankin Cycle (ORC)” teknolojisini temel alan bir enerji üretim tesisi kurulacak ve bu sayede atık ısıdan yaklaşık 1 MW’lık elektrik üretimi gerçekleştirilecek.

İŞÇİ HAKLARI: İŞÇİ MÜCADELE ETTİ, ZAM ENFLASYONU AŞMADI

Tüpraş işçileri Petrol İş’te örgütlü. Geçtiğimiz yaz bağlanan son toplu sözleşme zorlu geçti. İşçiler eylemlerle hak taleplerini işverene ve kamuoyuna duyurmaya çalıştı.

3 yıllık sözleşme, vardiya sisteminde değişiklik ve mazeret izinlerinin azaltılması gibi dayatmalarla sonuçlandırıldı.

Tüpraş’ta’ta çalışan işçileri kapsayan Toplu İş Sözleşmesi sürecinde Yüksek Hakem Kurulu’nun (YHK) işveren lehine karar verdi. Görüşmelerde yapılan 16 oturumunda 80 maddeden 70’inde anlaşma sağlanırken kalan 10 maddeye ilişkin YHK’ye gidildi.

YHK ise işveren lehine karar vererek Petrol-İş’in kabul etmediği TİS sürecini 3 yıla çıkardı. İlk altı ay yüzde 6 zam veren YHK, işçiler için takip eden altı aylık periyotlarda ise yüzde 5 zam öngördü.

YHK’nin kararı sonrası açıklama yapan Petrol-İş Sendikası Merkez Yönetim Kurulu “TÜPRAŞ işçisinin kazanımlarını geriye götüren ve işverenin bazı dayatmalarının dikkate alınmasıyla hazırlandığı anlaşılan bu sözleşme hükümleri kabul edilemez” dedi.

Yüksek Hakem Kurulu’nun verdiği karara göre sözleşme mazeret izinleri 8 günde kalacak ancak amirlerin onayında olacak. Sözleşmenin Yüksek Hakem Kurulu tarafından imzalanması İzmir, Kocaeli, Batman ve Kırıkkale’de bulunan, Petrol-İş üyesi 4 bin 300 işçiyi etkiledi. İşçiler sözleşmeye tepki gösterdi. Evrensel’den Turan Kara’nın haberine göre, 72 saatten fazla bir süre iş yerlerini terk etmeyen işçilerin ilk tepkisi sendikacılara oldu. Batman rafinerisi işçileri 5 kilometrelik yolu yürüyerek toplu şekilde fabrikadan ayrıldı. Aliağa rafinerisinde sonuç protesto edilirken işçiler bir yandan Koç’a diğer yandan sendika merkezine tepki gösterdi. Sendikacılara istifa çağrısı da yapan işçiler, sendika genel merkez yöneticilerini başarısız sonucun sorumlusu olarak nitelendirdi.

İlgili yazılar